महाराष्ट्राला माणुसकी शिकवणारे साने गुरुजी आजही जिवंत आहे… आपल्या विचारांत!
“आईचं प्रेम, समाजाची वेदना आणि मुलांच्या डोळ्यातलं भविष्य… हे सगळं मनात घेऊन जगणारा एक माणूस म्हणजे साने गुरुजी.” 
पांडुरंग सदाशिव साने… महाराष्ट्राला ज्यांना आपण प्रेमाने “साने गुरुजी” म्हणून ओळखतो. कोकणातील पालगड या छोट्याशा गावात जन्मलेला हा साधा मुलगा पुढे संपूर्ण महाराष्ट्राच्या मनात घर करून गेला. शिक्षक, लेखक, स्वातंत्र्यसैनिक आणि सर्वात महत्त्वाचं म्हणजे माणुसकीवर जीवापाड प्रेम करणारा एक संवेदनशील माणूस.
लहानपणीच गरिबी त्यांच्या आयुष्यात होती. घरची परिस्थिती कठीण… पण आईच्या संस्कारांनी त्यांना खंबीर बनवलं. शिक्षण घेताना अनेक अडचणी आल्या. कधी उपाशी राहून अभ्यास केला, तर कधी स्वतःच्या दुःखाला बाजूला ठेवून इतरांसाठी झटले. शिक्षक म्हणून काम करताना त्यांनी विद्यार्थ्यांना फक्त पुस्तकांचं ज्ञान दिलं नाही, तर माणूसपण शिकवलं.
स्वातंत्र्यलढ्यात त्यांनी सहभाग घेतला. तुरुंगवासही भोगला. पण त्यांच्या मनात राग नव्हता… होती फक्त समाज बदलण्याची तळमळ. “श्यामची आई” सारखं अमर साहित्य लिहून त्यांनी आईचं प्रेम आणि संस्कार प्रत्येक घरापर्यंत पोहोचवले. आजही अनेकांच्या डोळ्यात पाणी आणणारी ती कथा म्हणजे त्यांच्या आयुष्याचाच एक भाग होता.
साने गुरुजींनी जात-पात, अन्याय आणि भेदभावाविरुद्ध आवाज उठवला. मुलांवर त्यांचं विशेष प्रेम होतं. त्यांना वाटायचं — चांगला समाज घडवायचा असेल, तर मुलांच्या मनात प्रेम आणि समानता रुजली पाहिजे. 
पण सतत समाजाच्या वेदना मनात बाळगणारा हा माणूस आतून खूप थकला होता. ११ जून १९५० रोजी त्यांनी या जगाचा निरोप घेतला. त्यांच्या जाण्याने महाराष्ट्राने फक्त एक लेखक गमावला नाही… तर माणुसकीची भाषा बोलणारा एक हळवा आवाज हरवला.
आजही साने गुरुजी आपल्याला शिकवतात — मोठं होण्यासाठी पैसा लागत नाही, मन मोठं असावं लागतं.
तुमच्या आयुष्यात “श्यामची आई” किंवा साने गुरुजींचा कोणता विचार सर्वात जास्त भिडला? नक्की सांगा. 
